En defensa do CGAI

[Texto en español, aquí]

Vemos con preocupación as noticias que periodicamente saltan á prensa sobre o precario estado do CGAI, a Filmoteca de Galicia. Desde hai anos vimos constatando nesta institución a redución de orzamentos, de programación, de traballadores e de servizos. Unha caída libre que moitos achacarán á incidencia da crise mais que ten coma causa principal a terrible insensibilidade dos seus responsables: dirección do CGAI, AGADIC, Consellaría de Cultura, Educación e Ordenación Universitaria e Xunta de Galicia.

Malia que xa non son tempos de manifestos con esta nota demandamos un mellor trato cara ao centro, xa que o CGAI é un dos poucos faros culturais que alumean con intensidade en Galicia con contrastado prestixio estatal e internacional. Unha traxectoria encomiable de máis de 25 anos a prol da recuperación, conservación e divulgación do patrimonio cinematográfico.

Moito é o construído durante estes anos polo que sería de insensatos demolelo coa perda de diñeiro e recursos investidos. Demandamos que se poña fin a esta dinámica de destrución. Sostemos que é necesaria a reactivación do CGAI, máis sabemos que para iso ten que recuperar a asignación orzamentaria necesaria para manter o persoal e os servizos para os que foi deseñado.

O ermo cultural no que se converteu España e Galicia de seguro que propiciou casos semellantes ou máis graves, mais un mal nunca xustifica outro. Dende Acto de Primavera convidamos aos cinéfilos galegos e de todo o mundo a compartir esta nota ou a reflectir a súa desconformidade nos comentarios coma xesto de indignación e repulsa ante este estado de abandono. Tamén chamamos a apoiar a Filmoteca de Galicia da mellor maneira posible: acudindo a ela, reivindicando co seu uso cotián a súa absoluta necesidade para o noso país. Agardemos que este berro resoe nos ouvidos das autoridades pertinentes.

Acto de Primavera
Xurxo Chirro e Martin Pawley

* * * * *

En defensa del CGAI

Estamos preocupados por las noticias que saltan periódicamente a la prensa sobre el precario estado del CGAI, la Filmoteca de Galicia. Durante años hemos venido constatando como a esta institución se le recortaron presupuestos, programación, trabajadores y servicios. Una caída libre que muchos atribuirán al impacto de la crisis pero que tiene como causa principal la terrible insensibilidad de sus responsables: dirección del CGAI, AGADIC, Consellería de Cultura, Educación e Ordenación Universitaria y Xunta de Galicia.

Aunque ya no es tiempo de manifiestos con esta nota demandamos un mejor trato hacia el centro, ya que el CGAI es uno de los pocos faros culturales que iluminan con intensidad en Galicia con amplio prestigio nacional e internacional. Una carrera digna de elogio de más de 25 años en favor de la recuperación, conservación y difusión del patrimonio cinematográfico.

Es mucho lo construido durante estos años por lo que sería de insensatos demolerlo con la pérdida del dinero y los recursos invertidos. Exigimos que se ponga fin a esta dinámica destructiva. Consideramos que es necesario reactivar el CGAI, pero sabemos que para eso se tiene que recuperar la asignación presupuestaria necesaria para mantener el personal y los servicios para los que fue diseñado.

El erial cultural en el que se han convertido Galicia y España seguro que ha propiciado casos similares o más graves, pero un mal nunca justifica otro. Desde Acto de Primavera queremos invitar a los cinéfilos de Galicia y de todo el mundo a compartir esta nota o reflejar su desacuerdo en los comentarios como un gesto de indignación y repulsa ante este estado de abandono. También llamamos a apoyar a la Filmoteca de Galicia de la mejor manera posible: acudiendo a ella, reivindicando con su uso diario su absoluta necesidad para nuestro país. Esperamos que este grito resuene en los oídos de las autoridades pertinentes.

Acto de Primavera
Xurxo Chirro y Martin Pawley

Carta a Xurxo

Diario de un corto (Flavia de la Fuente, 2015)

Xurxo querido,

Es difícil escribir después de recibir una carta tan bella como la que me enviaste. Me emocionó tanto que me dio un bloqueo parecido al que me produjo el encargo del Diario de un corto. Así que debería ahora escribir el “Diario de una carta”, que empieza así.

21 de octubre

Ni una idea asomó por mi cabeza. Solo atiné a mirar una y otra vez tu postal de Gran Hotel y tu texto y quedar muda.

22 de octubre

Decidida a cumplir con mi deber, nadé 15 minutos en el mar, rogándole a Neptuno que me diera coraje. Y creo que un poco me lo dio. Él nunca me falla.

Como bien decís, los dos estamos solos, vos en el medio del Atlántico, y yo en el borde, pero también muy sola, en un pueblo donde no hay nada de nada. Por eso, todo este año tu compañía tanto en Las Palmas como por e-mail fue un impulso fundamental para mí. Si no hubiera visto Gran Hotel, no sé qué habría pasado con mi película. El ímpetu creador que irradian tu correspondencia y tu cine es maravilloso. Cada carta que me enviaste venía no solo con ayudas técnicas sino con muestras de tu pasión por filmar, que se hace contagiosa y me ayudaba a salir de casa corriendo a trabajar.

Me encanta la idea de que den nuestras películas juntas, porque la mía se pudo hacer gracias al empujón que me diste con Gran Hotel. Y también gracias a la nueva cámara que me acompañaste a comprar en Las Palmas, y me enseñaste a usar por correspondencia.

¿Cómo era la vida sin Xurxo?, me pregunto después de este año de intensa relación epistolar. Era mucho más solitaria y triste.

Y ahora que Martin Pawley me aceptó como cineasta gallega, me siento aun mucho mejor. No saben lo bien que me hace pertenecer a ese grupo. No sé si se dan cuenta, pero ustedes tienen un desinterés y una alegría por el cine que no encuentro en la Argentina. Para ustedes, el cine no es un trabajo sino una aventura. No hablan de dinero, solo van y lo hacen. De este lado del océano esto no se ve con frecuencia. Es más, a muy poca gente le interesan las películas que no cuestan dinero.

Como esto es un diario, les cuento que ahora va a venir Quintín a leer esta carta y le va a parecer muy larga y farragosa. Pero, como muchas cosas en la vida, entre los dos, la mejoraremos y te la enviaré hoy mismo con todo el cariño y agradecimiento del mundo.

22 de octubre, un poco más tarde

Quintín leyó la carta y no le pareció farragosa, pero sí larga. Como siempre, se asombró de que escriba tanto en tan poco tiempo. Lo que no sabe, aunque después de 30 años de matrimonio debería intuirlo, es que desde hace dos días solo pienso en esto.

Cariños y todo mi agradecimiento desde San Clemente,

Flavia

Carta a Flavia

Gran Hotel (Xurxo Chirro, 2015)

Queridísima Flavia:

Soy un afortunado por hacerme confidente de tus inquietudes y búsquedas cinematográficas. La verdad es que me identifico mucho con tu trabajo, creo que pertenecemos a una misma estirpe. Algunos la denominan como "amateur" pero el calificativo no me incomoda porque creo que nuestra mayor plusvalía es el amor con el que hacemos las cosas.

Ahora estoy en medio del Atlántico pero no me hace falta subir a ningún volcán para verte. Siempre estarás ahí, siempre presente, como la silueta del Gran Hotel.

Saudade.

Xurxo Chirro

* * * * *

Nota: Diario de un corto de Flavia de la Fuente foi o filme inaugural do FIC Valdivia 2015 e verase nuns días en Mar del Plata, onde terá lugar a estrea mundial de Gran Hotel de Xurxo Chirro. As dúas curtas irán da man en novembro en Cineuropa.

A enquisa de Luzes

No número de decembro de 2014 a Revista Luzes preguntou a vinte e cinco persoas por cinco filmes galegos producidos dende 1989, ano da aparición de Sempre Xonxa, Continental e Urxa que ás veces se cita coma "inicio" do cinema galego, cousa evidentemente inexacta. A listaxe pretendíase absolutamente aberta e así fixen eu a miña, que combina o meu criterio persoal (e subxectivo) con títulos cuxa importancia obxectiva non debería discutirse a estas alturas. Velaí van os meus cinco, por orde cronolóxica, cos comentarios que enviei á revista que, infelizmente, non puideron ser recollidos nin no papel nin no sitio web:

O cazador (Ángel Santos, 2008)
A súa estrea no Filminho 2008 (e, no mesmo certame, de París #1 de Oliver Laxe) foi unha pequena revelación, un sinal de que estaba nacendo algo, de verdade. A confirmación dunha capacidade e unha cinefilia xa apuntada en traballos anteriores do mesmo autor, en particular Septiembre (2004).

Todos vós sodes capitáns (Oliver Laxe, 2010)
A presenza en Cannes deste filme é sen discusión algunha o feito máis importante do cinema galego dos últimos vinte e cinco anos (e un dos feitos máis importantes da cultura galega, en xeral). Unha referencia.

Gato encerrado (Peque Varela, 2010)
1977 foi un fito da creación galega confirmada pola súa selección no Festival de Sundance. A súa seguinte curta, Gato encerrado, foi unha proeza aínda maior, un cóctel maxistral e audaz no formal e no ideolóxico que a través das vidas paralelas de dous gatos catalogaba de maneira tan concisa coma certera as desigualdades e inxustizas do mundo. Precisamos máis filmes de Peque.

Vikingland (Xurxo Chirro, 2011)
Unha lección: para facer cinema non sempre se precisan grandes recursos. Sen grandes recursos non darás feito Lawrence de Arabia, con certeza, mais hai outro tipo de propostas que si son factíbeis a forza de decisión, traballo e talento. Ingredientes os tres que caracterizan a obra toda de Xurxo Chirro, figura imprescindíbel que aínda non recibiu o recoñecemento que merece.

Costa da Morte (Lois Patiño, 2013)
Chegou no momento xusto, no apoxeo da aceptación cinéfila das propostas contemplativas arredor da paisaxe e o traballo. A acollida foi extraordinaria: premio en Locarno, ducias e ducias de festivais, proxección en corenta países... O seu éxito representou tamén a definitiva consolidación dunha marca útil, a do "novo cinema galego". Lois Patiño: a star is born.

Martin Pawley

Declaramos deserto o II Premio Acto de Primavera

Foron 26 os críticos e xornalistas especializados galegos consultados para elixir o II Premio Acto de Primavera. A resposta este ano non pode inspirar satisfacción: só dez persoas emitiron os seus votos e catro máis contestaron para declinar a participación. É menos da metade dos votos efectivos recibidos o ano pasado, algo que obriga a unha reflexión serena, e en consecuencia non podemos considerar o resultado representativo e vinculante, razón pola cal acordamos declarar deserta a II Edición do Premio Acto de Primavera. Con todo, e a título meramente informativo, publicamos a listaxe final dos filmes por orde de puntuación:

1. Costa da Morte (Lois Patiño), 23 puntos, 7 mencións.
2. VidaExtra (Ramiro Ledo), 21 puntos, 7 mencións.
3. Une histoire seule (Xurxo Chirro e Aguinaldo Fructuoso), 18 puntos, 5 mencións.
4. O quinto evanxeo de Gaspar Hauser (Alberto Gracia), 15 puntos, 5 mencións.
5. La imagen arde (Lois Patiño), 10 puntos, 3 mencións.
El árbol magnetico (Isabel de Ayguavives), 10 puntos, 2 mencións.
7. El triste olor de la carne (Cristóbal Arteaga), 8 puntos, 3 mencións.
8. Fomos ficando sós (Miguel Mariño), 5 puntos, 2 mencións.
A realidade (Alberte Pagán), 5 puntos, 2 mencións.
Cova alumada (Xurxo Chirro), 5 puntos, 1 mención.
O ouro do tempo (Xabier Bermúdez), 5 puntos, 1 mención.
12. Entre Paradas (Toño Chouza), 4 puntos, 1 mención.
El rayo (Fran Araujo e Ernesto de Nova), 4 puntos, 1 mención.
14. Pettring (Eloy Domínguez Serén), 3 puntos, 1 mención.
Encallados (Alfonso Zarauza), 3 puntos, 1 mención.
16. O sangue do unicornio (Alberto Vázquez), 2 puntos, 1 mención.
Calquera infinito posible (Roi Fernández), 2 puntos, 1 mención.
18. Toñito Blanco (Nico Campos), 1 punto, 1 mención.
Ínsula (David Castro), 1 punto, 1 mención.
Acto de inverno (Eloy Domínguez Serén), 1 punto, 1 mención.

Proxecto NIMBOS: Cova alumada (Xurxo Chirro, 2013)

Curtametraxe de Xurxo Chirro para o Proxecto NIMBOS, serie de filmes inspirados nos poemas do libro Nimbos (1961) de Xosé María Díaz Castro, autor homenaxeado no Día das Letras Galegas 2014.

Cova alumada

Cruel, cruel, cruel
realidade! Ai láio
sobro escombro dun sono
que non se erguerá máis!

Praló do mundo, un sol
sin noite nin hestória
busca a ruína esquencida
i énchea toda de grória.

Nimbos, Xosé María Díaz Castro.
Poema reproducido da edición bilingüe publicada en 1982 por Editora Nacional, con supervisión e tradución ao castelán do autor.

Galicia alterada

Cannes, Marsella, Locarno, Mar del Plata, FICUNAM, Roma, Vancouver, BAFICI, Jeonju, Lisboa, Viennale... Nos últimos dous anos, a presenza de autores galegos nos máis importantes festivais foi constante, con Oliver Laxe, Xurxo Chirro e Eloy Enciso como nomes máis destacados dunha listaxe que non para de crecer. E isto sucede nun contexto económico moi difícil, co apoio público reducido en Galicia ao mínimo, cando non eliminado (así aconteceu coas chamadas "axudas á promoción do talento", das que se beneficiaron xustamente os novos creadores con maior prestixio no exterior), e coa insólita pasividade das elites intelectuais, os medios de comunicación e mesmo os certames de cinema locais, que salvo honrosas excepcións non prestaron atención suficiente a esta estimulante efervescencia creativa.

Benvida sexa, pois, a oportunidade de ver os ensaios sobre a memoria familiar e persoal de Ángel Santos; a emotiva ficción de Xacio Baño sobre a soidade e a ausencia; o retrato do traballo e a paisaxe que fai Xurxo Chirro (máis un excepcional fragmento que puido formar parte de Vikingland); e o novo estudo sobre comunidades e a súa integración nun espazo que nos ofrecen os QQ, Vicente Vázquez e Usue Arrieta.

Martin Pawley

Texto escrito para o catálogo do 27 Festival Internacional de Cine de Mar del Plata. Versións en español e inglés, neste enderezo.

Hai vida despois dos Capitáns

Os dous premios Goya que obtivo o filme Arrugas e o galardón no apartado de curtas para Birdboy foron amplamente celebrados pola prensa galega e mesmo pola Xunta, co presidente Feijoo disposto a comparar Galicia con Hollywood no ámbito da animación. A cruel realidade, porén, é que un filme coma Arrugas dificilmente alcanzará en salas comerciais a cifra de trinta mil espectadores, un resultado típico do pobre estado actual do mercado cinematográfico en España que en modo algún pode considerarse satisfactorio. Estréanse títulos a feixes, mais a maioría fican condenados a unha total invisibilidade fóra dunhas poucas grandes cidades. É un momento de crise -máis alá da financeira- que obriga a repensar os modelos de produción, distribución e exhibición: o século XX queda moi lonxe. Ao mesmo tempo, en Galicia vivimos un momento de esplendor creativo, con cineastas do país presentes en festivais internacionais, do Xurxo Chirro de Vikingland (Marsella, Mar del Plata, FICUNAM) ao Marcos Nine de La Brecha (BAFICI). As boas noticias seguen (e seguirán) con autores coma Xacio Baño (coa curta Anacos a concurso en Las Palmas) ou Lois Patiño, que ultima a longa Ecos da paisaxe. Hai vida máis alá de Todos vós sodes capitáns: o noso deber agora é darlles a todos eles oportunidade de existir.

Martin Pawley

Artigo escrito para o número de marzo da revista Tempos Novos.

Play-Doc: natureza e intimidade

Duns meses para acó, coa escusa da crise ou sen ela, non deixan de sucederse as malas noticias no circuíto de festivais de cinema en España. Primeiro foi, alá por setembro, a cancelación de Punto de Vista en Pamplona, rectificada logo a medias coa conversión do certame en bienal; case ao mesmo tempo veu a desaparición da Mostra de Valencia, con máis de trinta anos de azarosa e errática historia. 2012 comezou coa destitución de José Luis Cienfuegos á fronte do FIC Xixón, decisión que recibiu a resposta contundente dun grupo de máis de catrocentos cineastas de todo o mundo -entre eles os Irmáns Dardenne, Olivier Assayas, Apichatpong Weerasethakul, Patricio Guzmán ou Víctor Erice- que por medio dun manifesto expresaban publicamente a súa ruptura coa nova dirección do festival. A desfeita complétase coa suspensión do Festival REC de Tarragona, o novísimo de Ronda dedicado ao cinema político ou o de curtas de Mieres, e cos máis que severos recortes que experimentarán outras citas aparentemente consolidadas, coma Las Palmas ou Granada, que verán os seus orzamentos reducidos á metade, ou Sevilla, que contará coa terceira parte de diñeiro que en 2011.

Neste delicado contexto a mera supervivencia é xa un mérito. Play-Doc, o festival de cinema documental de Tui, chega á súa oitava edición para celebrar dous eixos temáticos esenciais da non ficción contemporánea: a paisaxe e o relato autobiográfico. E faino da man de dous grandes nomes, o armenio Artavazd Pelechian e o estadounidense Ross McElwee, que representan de maneira exemplar cada unha desas tendencias creativas. Pelechian é autor dunha obra moi breve -a duración conxunta de todos os seus traballos supera por pouco as dúas horas- espallada ao longo de trinta anos e que só nos 80 deu en ser coñecida en Occidente: o seu descubrimento tivo un xenuíno carácter de revelación. A súa aura de mestre visionario, elusivo e único aséntase na forza lírica e no singular tratamento da montaxe duns ensaios fílmicos que falan esencialmente de Humanidade e Natureza. Poeta ás veces irónico do progreso, cantor do desenvolvemento científico e da necesidade de ir máis lonxe que acabou por levarnos ao espacio na maxistral O noso século, quizais o mellor dos seus traballos, mantense inactivo dende que hai case dúas décadas presentara Vida e Fin, non precisamente as súas curtas máis sutís.

Referente indiscutíbel do diario fílmico, o profesor e cineasta Ross McElwee acadou sona internacional co triunfo en Sundance (Gran Premio do Xurado 1986) de Sherman’s March, orixinal proposta que rebentaba un punto de partida convencional -un documental sobre a Guerra de Secesión- e se transformaba nun lúdico retrato das súas relacións coas mulleres. A fértil mestura de elementos persoais e históricos acadou outro fito con Bright Leaves, candidata aos premios das asociacións de directores e guionistas norteamericanos en 2003. O seu último filme será o que abra a edición 2012 de Play-Doc: Photographic memory, viaxe de regreso á súa xuventude na Bretaña que é tamén un intento por comprender ao seu propio fillo.

Two years at sea (Ben Rivers, 2011)

Cinco títulos conforman a moi heteroxénea sección oficial competitiva, na que hai sitio para o rexistro observacional de Mirage de Srđan Keča e para o intelixente exercicio de relectura de material alleo do Vikingland do galego Xurxo Chirro; para o realismo social con ecos a Pedro Costa de Yatasto de Hermes Paralluelo, recén premiada no FICUNAM, e para a celebración dun mundo que é grande e diverso (e sobre todo esférico) en ¡Vivan las antípodas! de Victor Kossakovsky. Especialmente agradecida é a presenza da primeira longametraxe do gran Ben Rivers, Two years at sea, que ben poderíamos chamar un “non documental” en arrebatador branco e negro e formato panorámico co que volve a un personaxe xa retratado nunha curta anterior, This is my Land.

Martin Pawley

Artigo escrito para o número de marzo da revista Tempos Novos. Tamén se pode ler na edición dixital.

Noite (Xurxo Chirro, 2011)

Xurxo Chirro fixo para nós a felicitación de Nadal. Que teñades unhas boas festas!

Noite (Xurxo Chirro, decembro de 2011)

Neil Young escribe sobre Vikingland de Xurxo Chirro

Nunha ampla crónica sobre o FIDMarseille, o prestixioso crítico Neil Young destaca de maneira eloxiosa o filme de Xurxo Chirro Vikingland. Aquí lles deixo unha tradución apresurada das palabras de Neil Young (o orixinal en inglés, aquí):

(...) De feito, a práctica totalidade das obras seleccionadas para o FID son rarezas mesmo para a maioría dos centros culturais de Gran Bretaña -dados os imperativos económicos do sistema de distribución, é realmente o único dos festivais de cinema que se pode permitir darlle unha oportunidade a un proxecto que soa tan salvaxemente esotérico coma, por exemplo, Vikingland de Xurxo Chirro.

Despois de descubrir por casualidade un lote de fitas VHS na sección de estudios locais da biblioteca da súa vila, Chirro decatouse de foran filmadas durante 1993/94 por Luís Lomba -coma Chirro, nativo da rexión española de Galicia- durante o tempo que traballou baixo cuberta nun ferry danés/alemán. O que comeza coma unha broma inxenua e banal con estilo de vídeo caseiro (e que provocou varias escapadas antes da metade na segunda proxección pública) medra con forza para volverse máis intrigante a medida que Lomba explora as capacidades da cámara. As imaxes sen cortes do seu traballo que rexistra recordan o vídeo-arte experimental -e durante os enigmáticos interludios no camarote intuímos un individuo máis introspectivo que o nacho despreocupado que coñecen os seus compañeiros.

A Vikingland deulle forma evidentemente Chirro -en capítulos inspirados (mesmo no título) polos interludios de non-ficción do clásico mariño de Herman Melville Moby-Dick. Mais isto é un Moby-Dick sen balea, sen Ahab -e os seus inquietantes e inesperadamente resoantes resultados quizais lle deban como mínimo outro tanto ás parábolas psicolóxicas do mariñeiro-escribán Joseph Conrad.

Aínda que perdura con sorprendente forza na memoria (para todos aqueles que a vimos até o final, un segundo visionado pareceu inmediatamente desexábel), Vikingland non foi o máis logrado debut do FID 2011. Esa honra perténcelle a How I Filmed The War de Yuval Sagiv, que foi -por incríbel que pareza- exhibido por primeira vez fóra do seu país de orixe, Canadá, onde se estreou en maio de 2010 (...)

Tradución: Martin Pawley 

Mirada con salitre

Nunha secuencia capital de Vikingland, o seu magnético protagonista, Luís Lomba O Haia, a medio camiño entre Robert de Niro e Harvey Keitel, grávase a si mesmo mentres almacena cun compañeiro –por certo, pai do autor do filme– latas de cervexa no barco onde os dous traballan. A cámara está pousada nun palé que seguramente non ten posto o freo e por iso nun certo momento comeza a moverse con suavidade á maneira dun preciso travelling. Cando se detén, o que rexistra a cámara é un cadro perfecto, unha composición modélica cunha ringleira de xanelas que evoca unha tira de celuloide. O plano mantense fixo durante uns cen segundos mentres o labor prosegue fóra de campo, até que o protagonista se decata do que sucedeu e corrixe o plano para rexistrar, até o final, o cargamento das bebidas.

Son sete minutos e medio electrizantes, rabiosamente contemporáneos, atravesados polo azar que penetra na escena para mellorala. Mais coa importancia do azar pasa como coa beleza, que hai que saber detectala. As imaxes que tomou O Haia durante seis meses –unha marea– coa intención de revelarlle ás persoas máis próximas a vida cotiá no barco son magníficas, mais o que as transforma nunha gran película é o talento de Xurxo Chirro, cineasta con pasado mariñeiro que xa demostrara intuición, rigor e retranca nas súas curtametraxes e que ao ingresar no grupo de elixidos por Jean-Pierre Rehm, programador do FIDMarseille, dá un salto adiante que o coloca na primeira división mundial do documental. Sempre queda alguén para contar a historia, coma o Ismael de Moby Dick. Desta volta esa persoa é da Guarda e soubo desvelar un tesouro no que para moitos non pasaría de ser un feixe de vídeos caseiros.

Martin Pawley. Publicado o venres 3 de xuño en Xornal de Galicia

O poeta con retranca

O Festival de Cine Documental de Marsella (FIDMarseille) premia na súa historia –a tal hora, 21 edicións– a cineastas da importancia de Frederick Wiseman, Patricio Guzmán, Eduardo Coutinho, Péter Forgács, Jia Zhang Ke, Wang Bing ou Raya Martin. Detectando á perfección as tendencias creativas da mellor non ficción contemporánea, unha peza singular como Vikingland (2011), “idea e manipulación” de Xurxo Chirro, atopa lugar idóneo para a súa estrea mundial. De novo unha inmersión moderna e a subversión do (suposto) retraso estético audiovisual galego a cargo dun autor precedido de notables –e coherentes– pezas, desde a desternillante Os señores do vento ás sabiamente contemplativas 13 pozas e 36/75.

Pletórica e inzada de humor, Vikingland, transposición máis ca libre do Moby Dick de Herman Melville, provén do material acumulado produto das gravacións persoais atopadas ao mariñeiro Luis Lomba O Haia e realizadas entre outubro de 1993 e marzo de 1994. Chirro engarza coa mellor tradición da remontaxe, procurándolles un novo sentido ás (sorprendentes) imaxes e fundindo con sagacidade diario, epístola, ensaio e apropiacionismo, ao tempo que artella un fresco discurso sobre a condición da mirada, o efecto de representación e as consecuencias do metarrelato.

Sostida sobre un dispositivo narrativo equilibrado –camiño cara á saudable abstracción-, o colosal demiurgo que é O Haia, auténtico ladrón de miradas, obtén momentos de antoloxía –vid. o zapeo karaoke do camarote ou a cea de Noiteboa– e unha impresión de autenticidade non exenta de reflexión que sortea hiperbólicos marcos teorizantes para acadar un goce multidimensional.

José Manuel Sande. Publicado en Xornal de Galicia o 2 de xuño de 2011

Póster de "Vikingland"

Deseño de Marta Cortacans para o filme Vikingland de Xurxo Chirro. Estrea mundial no FIDMarseille 2011 na competición internacional.