xoves, 30 de xullo de 2026

A singular eclipse de 1912

A anterior eclipse total que se viu na Galiza aconteceu o 17 de abril de 1912, dous días despois do afundimento do Titanic, mais o número de persoas que a experimentou foi ben limitado: a faixa de totalidade era extremadamente estreita e a ocultación completa durou unha fracción de segundo.

Mapa da eclipse de 1912. Fonte: páxina de eclipses de Fred Espenak, https://www.eclipsewise.com/

Xa se dixo nestas páxinas que as eclipses son o resultado dunha casualidade cósmica: o Sol é 400 veces maior ca a Lúa mais tamén está 400 veces máis lonxe, así que vistos desde a Terra os dous astros presentan o mesmo tamaño aparente, e por iso o noso satélite é capaz de tapar a estrela por completo (eclipse total). Cando a Lúa non tapa o Sol enteiro e vemos o disco “mordido” por unha sombra escura dicimos que a eclipse é parcial. Nunha eclipse anular a Lúa e o Sol sitúan os seus centros superpostos, mais por estar a primeira un pouco máis afastada do noso planeta ca outras veces o seu tamaño aparente é lixeiramente menor e non agocha o Sol totalmente: fica ao seu redor un estreito anel de luz.

Hai un cuarto caso máis infrecuente, as eclipses híbridas, que son aquelas que se poden ver como totais ou como anulares en función do lugar de observación. Debido á curvatura da Terra, o vértice da parte máis escura da sombra da Lúa (a umbra) pode tocar nun punto a superficie do planeta e producir alí unha eclipse total, mais noutros lugares a pouca distancia o “pico” da sombra non chega a rozar a superficie, que cae nunha rexión chamada “antumbra”, a prolongación do cono de sombra lunar. Neses sitios o disco da Lúa é lixeiramente máis pequeno ca o do Sol e pode verse un aro de luz na súa contorna. Tipicamente estas eclipses híbridas vense como anulares na maior parte dos lugares que se encontran na traxectoria da sombra lunar e só acadan a totalidade nalgunhas partes centrais dese camiño. Unha desas foi a de 1912 (...)

Martin Pawley. Artigo publicado no caderno de verán Máis do Nós Diario o 30 de xullo de 2026. Podes ler o texto completo no sitio web do xornal.

Ningún comentario:

Publicar un comentario