sábado, 5 de setembro de 2026

O enigma Serafín Ferro

En maio presentouse no Festival de Cannes unha nova copia de Sierra de Teruel de André Malraux, única incursión no cinema do escritor, premio Goncourt por A condición humana, e dez anos ministro de cultura na etapa De Gaulle. Coa súa novela L’Espoir como guía, Malraux iniciou en xullo de 1938 en Cataluña un filme sobre a Guerra Civil en plena Guerra Civil coas inmensas complicacións que relatou María Luz Morales en Alguien a quien conocí. Foi preciso traer de Francia “non só a fita virxe, senón pantallas, lámpadas, obxectivos, focos, carbóns para arcos voltaicos, carros para travellings e mesmo a maquillaxe para os intérpretes”, escribiu, mais canda iso estaban “as alarmas, as interrupcións na rodaxe, cos cortes de corrente eléctrica impostos polos bombardeos” e “a necesidade de revelar os negativos en París”, coas correspondentes demoras e esperas. O avance do exército franquista parou a filmación, que finalizou en París nos estudos de Joinville. Coa Segunda Guerra Mundial de por medio, a película foi prohibida e non se estreou até 1945 cunha montaxe un pouco diferente da concibida por Malraux; a restauración devolve agora as cousas ao seu sitio.

Para alén de expoñer un coñecemento directo da rodaxe, nas páxinas en que María Luz Morales relatou os recordos daquelas semanas di que un día descubriu na Praza de España en Barcelona un rapaz desaliñado que citou para o día seguinte no estudo de Montjuic, o cal sinala algún grao de colaboración na fráxil produción. Mais ela non era a única persoa da Coruña naquela odisea. No filme ten presenza con dereito a frase Serafín Ferro, figura fascinante e misteriosa cuxa biografía, chea de ocos, foise apuntalando a partir de noticias soltas, referencias de xente que o tratou e algún que outro dixomedíxome (...)

Martin Pawley. Artigo publicado no Nós Diario o 5 de setembro de 2026, sábado. As persoas subscritoras poden ler o artigo completo nesta ligazón

martes, 1 de setembro de 2026

Enhorabuena y gracias, Susana

La nueva guía técnica de alumbrado exterior del CEI es un histórico paso adelante

* * *

Susana Malón
Hace unos meses se presentó la “Guía técnica para diseño, realización y control de alumbrado exterior menos contaminante lumínicamente” impulsada por el Comité Español de Iluminación (CEI) y el Instituto para la Diversificación y Ahorro de la Energía (IDAE). Es un “manual de recomendaciones voluntarias”, no una normativa de obligado cumplimiento, pero su influencia en el sector es innegable al fijar por escrito criterios que van a ser una referencia práctica para cualquier ayuntamiento (y más aún si las ayudas públicas puntúan y promueven, como es lo razonable, las buenas prácticas que el documento compila).

Siempre habrá quien vea insuficientemente lleno un vaso al que le falta medio mililitro, pero en el contexto del que venimos calificar de histórica esta guía no es en absoluto exagerado, no tanto por el detalle concreto de sus propuestas como por el concepto general que la alienta: el reconocimiento implícito de que no hay soluciones que de manera mágica resuelvan el problema de la contaminación lumínica y que enfrentarse a él requiere “una planificación adecuada del alumbrado en términos de la decisión inicial de que es lo que se debe iluminar y cómo, la cantidad (lúmenes instalados y emitidos), calidad (ópticas adecuadas, espectro, orientación, uniformidad, deslumbramiento), horarios de funcionamiento y control adaptativo” (...)

Martin Pawley. O artigo completo pode lerse na sección "La noche es necesaria" da Revista Astronomía, número 327, setembro de 2026. As persoas subscritoras poden acceder á revista no seu sitio web.