mércores, 4 de febreiro de 2015

Unha historia electrizante

A finais do século XIX algúns representantes políticos norteamericanos empezaron a preguntarse se os adiantos tecnolóxicos poderían aportar alternativas máis eficaces e "humanas" aos métodos tradicionais de execución. Un grupo de expertos elaborou un rigoroso estudo dos pros e contras dos diferentes procedementos, entre eles a crucifixión, a lapidación ou a fervura do condenado, "polo común en auga quente mais tamén en xofre derretido, chumbo ou equivalente". As súas conclusións foron compiladas nun documento de título "Report of the Comission to Investigate and Teport the Most Humane and Practical Method of Carrying Into Effect the Sentence of Death in Capital Cases", con data do 17 de xaneiro de 1888, que sería coñecido de maneira abreviada coma "Informe Gerry", por Elbridge T. Gerry, un dos asinantes. O informe expuña a lentitude e imprecisión dos fusilamentos cando os verdugos son civís, non militares competentes e ben dispostos, e criticaba a guillotina "pola profusión de sangue que implica", uns chorros inoportunos e antiestéticos que resultan moi molestos para os presentes: "a guillotina é aparentemente a máis piadosa, mais con certeza tamén a máis terríbel para as testemuñas, de todas as técnicas de execución da civilizada Europa". Moitas páxinas do informe dedicáronse a analizar os inconvenientes do aforcamento, entre eles a capacidade de resistencia do reo e o seu consecuente sufrimento mais tamén a "falta de habilidade ou brutal indiferenza dos verdugos" na execución da execución, valla a redundancia.

A conclusión do comité foi que a mellor morte era a provocada pola electricidade, "instantánea e indolora", e por ampla maioría recomendaba o seu uso. Abondaba unha cadeira na que se sentaría o condenado en posición semireclinada, cun electrodo conectado ao repousacabezas e outro ao repousapés, cuxo custo "non debería superar os 50 dólares". O Informe Gerry propuxo a instalación de cadeiras eléctricas e os xeradores de corrente precisos nas prisións de Sing-Sing, Dannemora e Auburn. O emprego de corrente alterna (a dos enchufes) fronte á continua (a das pilas e baterías) foi un argumento máis na batalla que daquela enfrontaba a George Westinghouse e Thomas Alva Edison: este último intentou crear medo á corrente alterna entre a xente publicitando a súa capacidade para provocar falecementos.

A estrea da cadeira eléctrica tivo lugar na prisión neiorquina de Auburn o seis de agosto de 1880 con William Kemmler coma involuntario protagonista. A primeira muller en recibir as descargas, Martha M. Place, chegou só nove anos despois, o que proba que a igualdade adoita conseguirse antes naqueles aspectos da vida que menos convén. Na listaxe de falecidos pola furia dos amperios hai figuras ben coñecidas, coma os anarquistas italianos Sacco e Vanzetti ou a parella acusada de espionaxe Julius e Ethel Rosenberg. Outros nomes non nos resultan tan familiares, mais si os das súas vítimas: Richard Hauptmann, por exemplo, o home que secuestrou e asasinou ao fillo de Charles Lindbergh; ou Giuseppe Zangara, que intentou matar a Franklin Delano Roosevelt. Máis éxito tivo Leon Czolgosz, que en 1901 e grazas a dous balazos mandou á tumba ao presidente William McKinney. O seu exemplar castigo foi recreado dous anos despois por Edwin S. Porter nun filme da factoría Edison, Execution of Czolgosz with Panorama of Auburn Prison, dispoñíbel na Biblioteca do Congreso.

Hai outra execución memorábel no arquivo Edison: a da elefanta Topsy, acusada de provocar a morte de tres homes en tres anos. Para desfacerse dela primeiro pensaron en colgala, mais ante as protestas da Sociedade Americana contra o Maltrato aos Animais houbo que considerar outras opcións. Finalmente optaron pola electrocución, combinada por se acaso co suministro de case medio kilo de cianuro potásico. Máis de mil persoas asistiron en directo á caída do paquidermo e moitos milleiros máis puideron vela por toda Norteamérica nesta peza de cinema verité breve e intensa.

Martin Pawley. Adaptación dun texto publicado inicialmente no blog Días estranhos.

Ningún comentario:

Publicar un comentario