O agente secreto

No prólogo ao inicio de Aquarius, a segunda longametraxe de ficción do brasileiro Kleber Mendonça Filho, asistimos á homenaxe polos 70 anos dunha muller, a tía Lúcia, a quen lle len diversos textos que repasan a súa traxectoria vital e profesional, dende a mocidade como campioa de tenis de mesa e voleibol e intérprete de piano e guitarra ou a súa formación universitaria pioneira até a persecución de que foi vítima na ditadura. Mentres atende o que lle din, a ollada de Lúcia pousa nun moble que evoca unha memoria moi diferente, moi atrás no tempo, os encontros sexuais dos que ese obxecto foi testemuña. Son catro planos que non suman máis ca uns segundos, unha inserción brevísima e porén inmensamente reveladora, a expresión do privado sobre o discurso público na evocación do que ela foi e é. Sempre me marabillou ese pequeno xesto de montaxe, a elegancia para suxerir moito con moi pouco. O filme logo saltaba varias décadas adiante para centrarse noutra personaxe, a dona Clara que encarnaba unha sensacional Sonia Braga. Esa capacidade para combinar épocas, para amosar o eco ou a presenza dunhas sobre outras, téñoa por unha das virtudes máis notábeis do cineasta, de quen agora se estrea unha das obras mestras do ano, O agente secreto, un antídoto contra o cinismo e a vulgaridade grazas ao cal Brasil entra na listaxe de finalistas ao Oscar na categoría principal de mellor filme por segundo ano consecutivo -abriu camiño en 2025 Ainda estou aqui do Walter Salles-, un fito nunca acadado polo cinema do Estado español.

Imaxe promocional do filme. Fonte: Elástica Films & La Aventura

Ambientado en 1977, “uma época cheia de pirraça”, O agente secreto é un thriller trepidante e un retrato afectuoso da comunidade de refuxiados políticos que acolle na súa casa dona Sebastiana, a impagábel Tânia Maria, costureira que se descobre como enorme actriz aos setenta e nove anos (...)

Martin Pawley. Artigo publicado no Nós Diario o 21 de febreiro de 2026, sábado. As persoas subscritoras poden ler o artigo completo en liña nesta ligazón.

Anxos Fazáns, aprender a soltar.

Tres meses despois da súa estrea mundial na competición oficial do certame “Black Nights” de Talín (Estonia), o 20 de febreiro chega ás salas de cinema As liñas descontinuas, a segunda longametraxe de ficción de Anxos Fazáns (Seixo, Marín, 1992). Un filme construído arredor de dúas persoas que se encontran da forma máis inesperada e acaban por transformarse a unha á outra no curso duns poucos días de convivencia e (auto)descubrimento, a aceptación reveladora dos camiños que se abren por diante.

Como nace o proxecto e en que medida o filme estaba moi escrito ou mudou coa elección da actriz e o actor que o protagonizan?

Foi un proceso longo. Comezou cunha idea moi vaga a partir da premisa base dun asalto a unha casa, o ladrón que queda durmido e a persoa dona da casa atópao alí dentro. Nese momento os personaxes non estaban definidos, non sabía nin o xénero nin a idade; todo se baseaba nunha noticia que lin hai moitísimos anos do caso real dun ladrón que fica durmido nunha casa. Cando intentei atopar a noticia orixinal constatei que casos coma ese suceden en diferentes partes do mundo a cada pouco. Esa era a escusa, o punto de partida, mais no fondo a min o que me interesaba deses dous personaxes, que claramente non teñen nada en común e se atopan nunha situación moi violenta na que o habitual sería que xurda o odio, a rabia, o medo e a violencia, era explorar a posibilidade de que iso non aconteza entre eles e pola contra encontren un espazo para se coñeceren. A idea formuleilla a Silvia Fuentes, a miña socia e produtora, mentres viaxabamos ao Festival de Sevilla en 2017 para a estrea da miña primeira película, A estación violenta; iamos no coche e durante a longa viaxe intentei convencela do argumento e ela retrucábame que non podían coñecerse, que o normal sería chamar á policía, que era unha situación imposíbel, e eu entendía que tiña razón, mais debía haber un xeito de escribir esa historia. Empecei a matinar quen tiñan que ser esas persoas para que iso fose posíbel e como debían suceder as cousas para que chegasen a coñecerse. Foi un proceso curioso porque se ben é unha historia de personaxes, ao comezo estes non estaban, estaba só a narración, a trama. A primeira decisión que tomei foi elixir o seu xénero e idade; a idade era bastante evidente porque parecía obvio que a persoa dona dunha casa debía ser maior ca a persoa que entra nela. Porén, ao xénero deille moitas voltas. Eu xusto estaba investigando a cuestión de xénero, sempre me interesou moito traballar sobre o corpo, a sexualidade e as temáticas asociadas. Decidín bastante cedo que a persoa maior fose unha muller de 50 anos, porque están menos representadas no cinema, e axiña veu tamén que a persoa nova fose un rapaz trans, porque era unha realidade que comezaba a coñecer de cerca e tampouco existía unha representación no cinema que a min me parecese realista a respecto da xente que eu coñecía. Existen representacións da cuestión trans, aínda que máis das mulleres trans, mais historicamente tiraban moito dos clixés que todas temos na cabeza. Mais pasei anos escribindo e pensando sen saber quen ían encarnar eses personaxes. Sucede ademais que por esas datas fundamos Sétima, a produtora, e eu empecei a traballar tamén para outras directoras e directores, a traballar para levantar a empresa. Foron seis anos de ir avanzando coas reescrituras, coa obtención do financiamento, co desenvolvemento do proxecto e logo da propia produción (...)

Martin Pawley. Entrevista completa publicada no Sermos Galiza que acompaña o Nós Diario do sábado 7 de febreiro de 2026. As persoas subscritoras poden lelo completo nesta ligazón.

El Sol del porvenir

Una empresa estadounidense propone desplegar espejos en el espacio para invadir la noche con aún más luz.

* * *

Dos hombres contemplando la Luna (C. D. Friedrich)

Un hermoso libro de Olivia Meehan editado en España por Blume, El arte de la naturaleza, examina la presencia de elementos del paisaje natural en creaciones artísticas de diferentes formatos, épocas y lugares. El volumen se estructura en tres grandes bloques, «Tierra» (árboles y plantas, campos, bosques, montañas o volcanes), «Agua» (mares, ríos, playas, glaciares y criaturas marinas, entre otros asuntos) y «Cielo», la sección a la que me dirijo de inmediato. Agradezco mucho su respeto a la diversidad cultural, de manera que coexisten en una misma doble página un óleo de Tintoretto, El origen de la Vía Láctea, y Milŋiyauwuy (río de estrellas), pintura sobre corteza fibrosa hecha con tierras de colores por Naminapu Maymuru-White, creadora de la nación yolŋu del nordeste australiano. El capítulo dedicado a nuestra estrella nos lleva en el tiempo desde el carro solar de Trundholm, creado hace más de tres mil años, a la pintura abstracta contemporánea (Vuelo de la libélula frente al sol de Joan Miró, El eclipse de Alma Thomas o Sin título (Rojo) de Mark Rothko), con parada en un códice del siglo XV, un grabado del XVII o un óleo de Claude Monet, Impresión, sol naciente. A la Luna y sus fases les prestaron atención los hermanos británicos Paul y John Nash, la japonesa Kawase Hasui o el ghanés El Anatsui, y mucho antes el alemán Caspar David Friedrich, que hizo al menos tres versiones de Dos hombres contemplando la Luna (...)

Martin Pawley. O artigo completo pode lerse na sección "La noche es necesaria" da Revista Astronomía, número 320, febreiro de 2025. As persoas subscritoras poden acceder á revista no seu sitio web.